اینترنت ADSL یا خط اشتراک دیجیتال نامتقارن، نوعی اینترنت پرسرعت است که از زیرساخت خطوط تلفن ثابت برای اتصال بهره میبرد. به همین دلیل، بخش بزرگی از مشکلات پایداری و قطعی آن به کیفیت بستر ارتباطی یعنی همان خط تلفن مربوط است. قطع و وصل شدن مداوم اینترنت بسیار آزاردهنده است، اما با بررسی دقیق علائم و انجام راهحلهای ساده، شناسایی و رفع منشأ مشکل امکانپذیر است. دلایل اصلی این ناپایداری به سه دسته اصلی تقسیم میشوند: مشکلات خط تلفن و نویز، ایرادات تجهیزات مودم و تنظیمات آن.
عیبیابی تخصصی اینترنت ADSL
برای رفع مشکل قطعی اینترنت ADSL، باید مراحل را گام به گام پیش برد. اولین قدم، تشخیص منشأ اصلی مشکل است که میتواند از خط تلفن، مودم یا تنظیمات آن باشد.
مشکلات خط تلفن و کیفیت سیگنال
ناپایداری در خطوط تلفن و وجود نویز، یکی از عوامل اصلی کاهش سرعت و قطعی مکرر اینترنت است.
بررسی چراغ لینک (ADSL/DSL/Link)
هنگام قطعی، وضعیت چراغ ADSL/DSL روی مودم، اطلاعات مهمی در اختیار شما قرار میدهد. اگر این چراغ خاموش یا چشمکزن باشد، اتصال اینترنت به طور کامل قطع شده است. دلایل این وضعیت عبارتاند از:
- سیم تلفن معیوب: خرابی سیم تلفن یا اتصال نادرست آن به پریز.
- قطع بودن بوق تلفن: اگر خط تلفن شما بوق آزاد ندارد، چراغ لینک نیز خاموش میماند.
- مشکل از مرکز مخابراتی: ایراد در تجهیزات مخابرات یا مسیر کابل از مرکز تا منزل شما.
- فاصله زیاد از مرکز: سرویس ADSL در فواصل کم، معمولاً کمتر از ۵ کیلومتر، بهترین عملکرد را دارد. فاصله بیشتر باعث کاهش پایداری میشود.
- سیمکشی داخلی نامناسب: ایراد در سیمکشی داخل ساختمان، از جعبه تقسیم تا پریز تلفن، عملکرد اینترنت ADSL را به شدت کاهش میدهد.
- خرابی مودم: در برخی موارد، خود مودم عامل روشن نشدن چراغ لینک است.
تأثیر نویز بر خط
نویز، سیگنال ناخواستهای است که با سیگنال اصلی ADSL تداخل ایجاد میکند. نویز شدید به قطعی مکرر اینترنت منجر میشود و پایداری اتصال را تحت تأثیر قرار میدهد. عوامل ایجاد نویز و راهحلها:
1. بررسی پارامترهای خط (SNR و Attenuation): با ورود به صفحه تنظیمات مودم (اغلب با آدرس 192.168.1.1)، وضعیت خط DSL را بررسی کنید. مقادیر SNR و Attenuation کیفیت خط شما را نشان میدهند.
|
پارامتر خط |
مقدار مناسب (دسیبل) |
توضیح |
|
SNR (نسبت سیگنال به نویز) |
بالاتر از 13 (مقدار بالاتر بهتر است) |
نشاندهنده قدرت سیگنال نسبت به نویز پسزمینه است. |
|
Attenuation (افت سیگنال) |
کمتر از 25 (مقدار پایینتر بهتر است) |
نشاندهنده میزان افت کیفیت سیگنال در طول مسیر کابل است. |
2. سیمکشی تلفن: برای کاهش نویز، بهتر است از کابلهای تلفن با زوج سیم به هم تابیده استفاده کنید. همچنین، کابل تلفن نباید از کنار کابلها و تجهیزات برق عبور کند، زیرا این کار باعث ایجاد نویز و قطعی مکرر میشود.
3. تجهیزات جانبی: دستگاههایی مانند فکس، کالر آیدی، کارتخوان، دوشاخه ضدبرق و تلفنهای بیسیم، نویز ایجاد میکنند و در سیگنال اینترنت اختلال به وجود میآورند. برای عیبیابی، تمام این دستگاهها را از خط تلفن جدا کنید و مودم را به صورت مستقیم به پریز متصل نمایید.
اهمیت اسپلیتر (نویزگیر)
اسپلیتر یا نویزگیر، قطعهای مهم برای استفاده از اینترنت ADSL است. وظیفه این قطعه، جداسازی سیگنال تلفن (فرکانس پایین) از سیگنال اینترنت (فرکانس بالا) است. اگر مودم بدون اسپلیتر به خط وصل شود یا اسپلیتر خراب باشد، هنگام زنگ خوردن تلفن اینترنت قطع میشود یا در زمان مکالمه، صدای نویز و خشخش به گوش میرسد. نکات مهم درباره اسپلیتر:
- اگر با وجود اسپلیتر مشکل قطعی دارید، آن را با یک اسپلیتر سالم تعویض کنید.
- برای هر دستگاه تلفن در منزل، یک اسپلیتر جداگانه در نظر بگیرید.
- اسپلیتر را در ابتدای مسیر ورودی خط تلفن به منزل نصب کنید.
- استفاده از اسپلیتر باکیفیت، جلوی کندی سرعت را نمیگیرد و کیفیت اتصال را بهبود میبخشد.
مشکلات مودم و تنظیمات آن
گاهی چراغ ADSL ثابت و روشن است، اما چراغ اینترنت (PPPoE/Internet) خاموش یا قرمز است. این حالت نشان میدهد که مودم به خط متصل است اما در برقراری ارتباط با شرکت ارائهدهنده اینترنت (ISP) مشکل دارد.
علل مربوط به تنظیمات
خاموش بودن چراغ PPPoE/Internet به دلایل زیر رخ میدهد:
- تنظیمات نادرست مودم: پیکربندی اشتباه یا مشکلات نرمافزاری در مودم.
- مشکلات اتصال (PPPoE): چشمک زدن چراغ PPP نشاندهنده مشکل در برقراری اتصال با سرورهای ISP است.
- پاک شدن اطلاعات کاربری: پس از ریست کردن مودم، اطلاعات کاربری شما پاک میشود و به پیکربندی مجدد نیاز دارید.
سلامت سختافزاری مودم
مودمها به دلیل کارکرد مداوم داغ میشوند. این گرما به مرور زمان به قطعات الکترونیکی داخلی آسیب میرساند.نشانههای خرابی مودم:
- قطع و وصل شدن مکرر: اگر مودم دائماً خاموش و روشن میشود، احتمالاً در حال خراب شدن است.
- گرم شدن بیش از حد: داغ شدن غیرعادی مودم، نشانهای برای تعویض آن است.
- راهاندازی مجدد خودکار: اگر مودم به طور خود به خود ریاستارت میشود، به سلامت آن شک کنید.
- کاهش سرعت اینترنت: کاهش ناگهانی و مداوم سرعت، از اولین علائم خرابی مودم است.
- مشکلات Firmware: اگر Firmware (میانافزار) مودم دچار مشکل شده باشد، به بهروزرسانی یا ریست شدن نیاز دارد.
راهکارهای جامع عیبیابی
برای رفع مشکل قطع و وصل شدن اینترنت ADSL، روشهای زیر را به ترتیب انجام دهید:
1. راهاندازی مجدد (ریبوت) مودم: سادهترین راهکار، خاموش و روشن کردن مودم است. دوشاخه را از برق بکشید و پس از ۳۰ ثانیه دوباره وصل کنید. این کار حافظه موقت مودم را پاک کرده و مشکلات جزئی را برطرف میکند.
2. تست سرخط: اگر مشکل برطرف نشد، مودم را مستقیماً به سرخط تلفن (جعبه تقسیم ورودی ساختمان) وصل کنید. اگر چراغ لینک در سرخط ثابت شد، مشکل از سیمکشی داخلی منزل شماست. در غیر این صورت، مشکل از مودم یا تجهیزات مخابراتی است.
3. استفاده صحیح از اسپلیتر: اطمینان حاصل کنید که از اسپلیتر سالم استفاده میکنید و تمام دستگاههای دیگر را از خط تلفن جدا کردهاید.
4. بررسی کابلها و اتصالات: از سلامت کابل تلفن متصل به مودم و محکم بودن اتصالات آن مطمئن شوید.
5. بازگرداندن به تنظیمات کارخانه (ریست فکتوری): برای مشکلات جدیتر، با فشردن و نگه داشتن دکمه “Reset” به مدت ۱۰ تا ۱۵ ثانیه، مودم را به تنظیمات کارخانه برگردانید. توجه کنید این کار تمام تنظیمات شما را پاک میکند و پس از آن به پیکربندی مجدد نیاز دارید.
6. بهروزرسانی Firmware: بهروزرسانی Firmware مودم، مشکلات نرمافزاری آن را برطرف میکند و عملکرد آن را بهبود میبخشد.
7. تماس با پشتیبانی (ISP): اگر پس از انجام تمام مراحل، مشکل همچنان باقی بود، با پشتیبانی شرکت ارائهدهنده اینترنت خود تماس بگیرید. کارشناسان پشتیبانی میتوانند وضعیت نویز خط شما را از مرکز مخابراتی بررسی کنند.
سوالات متداول در مورد اینترنت ADSL
در این بخش به پرسشهای رایج کاربران درباره مشکلات اینترنت ADSL پاسخ میدهیم.
چرا هنگام زنگ خوردن تلفن، اینترنت من قطع میشود؟
این مشکل به دلیل عدم استفاده از اسپلیتر یا خرابی آن رخ میدهد. اسپلیتر سیگنال تلفن و اینترنت را از هم جدا میکند و جلوی این تداخل را میگیرد.
تفاوت چراغ ADSL چشمکزن با چراغ اینترنت خاموش چیست؟
چراغ ADSL چشمکزن یعنی مودم در حال تلاش برای برقراری ارتباط با مرکز مخابراتی است و مشکل از خط فیزیکی شماست. اما چراغ اینترنت خاموش (در حالی که چراغ ADSL ثابت است) یعنی ارتباط فیزیکی برقرار است، اما مودم به دلیل مشکل در تنظیمات یا از سمت شرکت، نمیتواند به اینترنت متصل شود.
آیا داغ شدن مودم طبیعی است؟
گرم شدن مودم تا حدودی طبیعی است، اما اگر مودم آنقدر داغ شود که نتوان آن را لمس کرد، این یک نشانه خطر و از علائم خرابی سختافزاری است.
هر چند وقت یکبار باید مودم را ریبوت کنم؟
ریبوت کردن مودم به صورت هفتگی یا هر زمان که با کاهش سرعت یا قطعی مواجه شدید، به بهبود عملکرد آن کمک میکند.
آیا خودم میتوانم مودم را ریست فکتوری کنم؟
بله، اما توجه داشته باشید که پس از ریست فکتوری، تمام تنظیمات پاک میشود. برای اتصال مجدد به اینترنت، به نام کاربری و رمز عبور اشتراک خود و همچنین اطلاعات مربوط به VPI/VCI نیاز دارید. اگر با مراحل پیکربندی آشنایی ندارید، بهتر است این کار را انجام ندهید.
